Liveblog Bevrijdingsdag | Bevrijdingsfestivals begonnen - Drukte op vrijmarkt en braderie

In dit artikel:

Het is 5 mei: Nederland viert Bevrijdingsdag en in de regio vinden tal van festivals, vrijmarkten en herdenkingsmomenten plaats. Omroep West houdt een liveblog bij de activiteiten in steden als Den Haag, Zoetermeer, Leiden, Voorhout, Oegstgeest, Leiderdorp, De Lier en Leiderdorp.

Den Haag
Op het Malieveld is het Haagse bevrijdingsfestival gestart met optredens vanaf de vroege middag. Acts als Chicco met The Captain Midnight Band, SERA, Diva Turner en Fun Lovin’ Criminals staan op het programma, met hoofdacts S10 om 20.30 uur en ambassadeur van de vrijheid Karfu die rond 22.15 uur per helikopter arriveert. Historisch context: hoewel 5 mei landelijk de bevrijding markeert, liepen er in Den Haag op die datum in 1945 nog Duitse militairen; de stad en veel omliggende dorpen werden pas op 8 en 9 mei echt bevrijd. Volgens Oorlogsbronnen.nl verloren circa 32.000 Hagenaars tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven.

Zoetermeer
In Zoetermeer arriveerde het bevrijdingsvuur in Van Tuyllpark en opende YouTube-formatie Bankzitters het festival. De line‑up bevat populaire namen zoals André Hazes en The Dirty Daddies. De stad werd later bevrijd – op 10 mei 1945 – en er vielen destijds slachtoffers bij een incident tussen Binnenlandse Strijdkrachten en Duitsers; Oorlogsbronnen.nl telt 587 personen uit Zoetermeer die met de oorlog verband houden.

Lokale festiviteiten en vrijheidsmaaltijden
In De Lier werd in een grote tent een vrijheidslunch georganiseerd waar enkele honderden mensen samen aten. In Park De Houtkamp (Leiderdorp) is er een compleet bevrijdingsfeest met optredens, kermisattracties, het ontsteken van het vuur en een versierde fietswedstrijd; Leiderdorp telde tijdens de oorlog minstens 352 doden. De traditionele Kindervrijmarkt in Oegstgeest trok veel deelnemers en bezoekers; die plaats werd op 9 mei 1945 bevrijd en had volgens bronnen 389 oorlogsslachtoffers te betreuren.

Bevrijdingsvuur en estafette
Het bevrijdingsvuur werd rond middernacht in Wageningen aangestoken en in estafettevorm naar tientallen gemeenten gebracht. Lopers uit regionale teams namen het vuur over en brachten het richting steden als Den Haag. Lopende teams wisselden in shifts en noemden de tocht “goed te doen”; het vuur wordt op veel plekken vandaag ontstoken als symbolisch begin van lokale festiviteiten.

Leiden en Voorhout
In Leiden is er een Bevrijdingsbraderie in de Herenstraat en Doezastraat met kraampjes, podiumoptredens en het bevrijdingsvuur. Leiden werd op 8 mei 1945 bevrijd; volgens Oorlogsbronnen.nl verloren 4.960 mensen uit Leiden het leven tijdens de oorlog. In Voorhout werd het vuur eveneens ontstoken; die plaats werd in de eerste week van mei 1945 door Canadese troepen bevrijd (98 Voorhouters overleden).

Jostiband als ambassadeur van de vrijheid
Het Jostiband Orkest uit Zwammerdam is dit jaar ambassadeur van de vrijheid en vliegt per helikopter langs bevrijdingsfestivals. Het orkest, met veel leden met een verstandelijke beperking, treedt samen op met onder anderen MAAN en dj Reinier Zonneveld op podia in Vlissingen, Wageningen, Zwolle en Groningen. De Jostiband bestaat 60 jaar; vooraf aan het ambassadeurschap bezocht het orkest Slot Hartheim in Oostenrijk, een locatie waar tijdens de oorlog tienduizenden mensen met een beperking omkwamen. Algemeen wordt geschat dat tussen 200.000 en 300.000 gehandicapten en psychiatrische patiënten in de Tweede Wereldoorlog werden vermoord.

Herdenkingen
Naast de feestelijke gebeurtenissen vonden op 4 mei in zo’n negentig steden en dorpen in de regio herdenkingsplechtigheden plaats, waarmee eer werd betoond aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Kortom: 5 mei in de regio combineert feestelijke optredens, lokale tradities en het symbolische bevrijdingsvuur met een voortdurende herinnering aan de oorlogsslachtoffers en de uiteenlopende data waarop plaatsen in de regio daadwerkelijk werden bevrijd.