Liveblog Bevrijdingsdag | Duizenden mensen op bevrijdingsfestivals - Feest gestaakt na onwelwording

In dit artikel:

Het is 5 mei: in onze regio worden bevrijdingsfestivals, vrijmarkten en herdenkingen gehouden ter viering van 81 jaar vrijheid. Omroep West doet in een liveblog verslag van de gebeurtenissen in meerdere gemeenten, waar muziek, traditie en lokale herinnering samenkomen.

Belangrijkste festivals en optredens
- Alphen aan den Rijn: het Rijnplein is het podium voor bekende acts, met Roel VanVelzen als hoofdact. Ook treden Humprey Bacilio, VOF De Kunst, Waterproof Shampoo, No Harm en Het Alphens Feestteam op. De stad organiseert traditiegetrouw de tocht Vrij aan de Rijn, waarbij oude bevrijdingsvoertuigen de routes van 1945 volgen; Alphen werd officieel bevrijd op 8 mei 1945. Volgens Oorlogsbronnen.nl vielen er 691 Alphense doden in de Tweede Wereldoorlog.
- Den Haag (Malieveld): het grote festival is van start gegaan met een divers programma; S10 staat als hoofdact gepland om 20.30 uur en ambassadeur van de vrijheid Karfu wordt later per helikopter ingevlogen. Den Haag werd in de regio pas in de dagen rond 8–9 mei 1945 bevrijd; de oorlog kostte daar naar schatting 32.000 levens.
- Zoetermeer: het bevrijdingsvuur arriveerde in Van Tuyllpark; YouTube-act Bankzitters opende de podia. Andere namen op de line-up zijn onder meer André Hazes en The Dirty Daddies. Zoetermeer was pas op 10 mei 1945 bevrijd; er zijn 587 personen met een directe tweede wereldoorlogverbinding geregistreerd.
- Delft: op het Doelenplein spelen zeven bands verspreid over de middag en avond. Delft moest tot 8 mei 1945 wachten op bevrijding; Oorlogsbronnen.nl noemt 3.893 dodelijke slachtoffers uit die stad.
- Diverse kleinere evenementen: Park De Houtkamp in Leiderdorp heeft een compleet bevrijdingsprogramma met kermis en het ontsteken van het bevrijdingsvuur; in Leiden is er een Bevrijdingsbraderie met kraampjes en podiumoptredens; in Oegstgeest is de traditionele Kindervrijmarkt drukbezocht.

Verloop en lokale incidenten
- Pijnacker: alle festiviteiten in Emmapark zijn dinsdagmiddag afgelast nadat een bezoeker onwel werd op het terrein. De organisatie besloot de programmering niet te hervatten omdat het incident een grote indruk maakte op het publiek.
- Voorhout en andere dorpen: het bevrijdingsvuur, dat in Wageningen werd ontstoken, is in estafettevorm naar tientallen gemeenten gebracht. In Voorhout werd het vuur aan het einde van de ochtend aangestoken; de plaatselijke bevrijding vond plaats in de eerste week van mei 1945.

Ambassadeurschap en bijzondere optredens
Het Jostiband Orkest uit Zwammerdam is dit jaar ambassadeur van de vrijheid. Het orkest, bestaande uit mensen met een verstandelijke beperking, reist per helikopter tussen meerdere festivals en speelt samen met artiesten als MAAN en Reinier Zonneveld. Orkestleider Lyan Verburg sprak over trots op het optreden; het orkest speelde gisteravond bij de Nationale Herdenking en vertrekt daarna direct naar festivallocaties. In het bredere historische perspectief wijst de Jostiband ook op de gruwelijkheden tegen mensen met een beperking tijdens de oorlog; het orkest bezocht eerder Slot Hartheim, een plaats waar veel slachtoffers vielen.

Lokaal verleden en herdenking
Door de hele regio wordt de geschiedenis zichtbaar gemaakt: veel plaatsen noemen hun bevrijdingsdatum in mei 1945 en geven het aantal oorlogsslachtoffers volgens Oorlogsbronnen.nl (bijvoorbeeld Leiden: 4.960 slachtoffers; Oegstgeest: 389; Leiderdorp: 352; Voorhout: 98). Maandag vonden in ongeveer negentig steden en dorpen herdenkingsplechtigheden plaats vanwege Dodenherdenking op 4 mei.

Samen eten en gemeenschapsactiviteiten
Ook de vrijheidsmaaltijden horen bij de dag: in De Lier aten enkele honderden mensen samen in een grote tent. Op veel locaties worden kleinere rituelen gehouden, zoals het ontsteken van het bevrijdingsvuur, versierde fietsenwedstrijden en kindvriendelijke markten.

Kortom, in de regio staan vandaag festivals en lokale tradities centraal, met muziek en publieksvrije evenementen, maar ook aandacht voor de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog — van plechtige herdenkingen tot feestelijke manifestaties die vrijheid vieren en verbinden. Omroep West volgt de dag via een liveblog met verslagen van de verschillende activiteiten.