Liveblog Bevrijdingsdag | Duizenden mensen op bevrijdingsfestivals - Jostiband met Maan op podium
In dit artikel:
Nederland viert op 5 mei 81 jaar vrijheid met tal van bevrijdingsfestivals, vrijmarkten en lokale herdenkingen in de regio. Door het fraaie weer trekken duizenden mensen naar podia en pleinen; tegelijk herinneren evenementen aan de bevrijding en aan oorlogsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog.
In Zoetermeer begon het festival in het Van Tuyllpark al vroeg: het bevrijdingsvuur arriveerde rond 12.30 uur en YouTube‑groep Bankzitters opende het podium. In de avond stond volkszanger André Hazes als hoofdpunt op het programma; de line‑up bevatte verder acts als Re‑Play, Het Feestteam en The Dirty Daddies. In Alphen aan den Rijn is het Rijnplein het grootste regionale festival, met Roel van Velzen als hoofdact en een keur aan andere optredens; de plaats houdt tegelijk de traditie Vrij aan de Rijn in ere, waarbij oude oorlogsvoertuigen routes volgen die de bevrijders in 1945 ook namen.
Den Haag heeft een compleet programma op het Malieveld met onder meer SERA, Fun Lovin’ Criminals, S10 en ambassadeur van de vrijheid Karfu, die later op de avond per helikopter arriveert. In Delft staan op het Doelenplein zeven bands gepland en ook daar wordt de bevrijding bijgewoond en herdacht. Andere plaatsen met drukte en festiviteiten zijn Leiderdorp (park De Houtkamp), Leiden (bevrijdingsbraderie in Herenstraat en Doezastraat), Oegstgeest (kindervrijmarkt) en De Lier (vrijheidslunch in een grote tent).
Het Jostiband Orkest uit Zwammerdam speelt op meerdere bevrijdingsfestivals en is dit jaar ambassadeur van de vrijheid. Het orkest van mensen met een verstandelijke beperking treedt samen met onder anderen MAAN en dj Reinier Zonneveld op en wordt per helikopter naar verschillende locaties gevlogen. Circa 55 van de 120 orkestleden reizen mee; de Jostiband viert dit jaar ook zijn zestigjarig bestaan en bezocht eerder Slot Hartheim om stil te staan bij de vervolging van mensen met een beperking tijdens de oorlog.
Niet overal verliep 5 mei zonder problemen: in Pijnacker leidde een onwelwording op het Emmapark ertoe dat de middagfestiviteiten werden afgelast; de organisatie oordeelde dat hervatten niet gepast was. Wel kon die avond nog een vrijheidsmaaltijd in een parochiehuis doorgaan, met onder meer muzikale omlijsting en een lezing van het Historisch Genootschap Oud‑Pijnacker.
Het bevrijdingsvuur, ontstoken in Wageningen waar in 1945 de capitulatie werd getekend, werd in estafettevorm naar tientallen gemeenten gebracht en speelde een centrale rol bij lokale ceremonies; lopers meldden zich onderweg en vierden de aankomst op de bestemmingen. Maandag 4 mei vonden in ongeveer negentig steden en dorpen in de regio herdenkingen plaats ter nagedachtenis aan de oorlogsslachtoffers.
De berichtgeving verweeft hedendaagse vieringen met lokale geschiedenis: veel gemeenten noemen hun bevrijdingsdatum en het aantal slachtoffers dat de oorlog kostte — zo werden bijvoorbeeld Delft en Leiden pas op 8 mei 1945 bevrijd, met respectievelijk naar schatting 3.893 en 4.960 doden volgens Oorlogsbronnen.nl. Die historische context onderstreept waarom Bevrijdingsdag zowel feestelijk als bezinnend van aard is.