Tien dingen die we zullen onthouden van Jazz Middelheim 2026
In dit artikel:
Jazz Middelheim keerde na de doorstart van vorig jaar overtuigend terug: de 53ste editie eind mei in het Middelheimpark (Antwerpen) zette drie zonnige dagen neer waarin het genre zijn breedte en generatieoverschrijdende aantrekkingskracht toonde. Het goede weer en een maximumcapaciteit van rond de 4.000 bezoekers op zaterdag droegen bij aan een losse festivalstemming met ruimte om te zitten, te dansen of onder een boom uit te rusten.
Publiekstrekker was Flea (bassist van de Red Hot Chili Peppers), die met een lang gekoesterde jazzplaat op tour was. Zijn optreden trok de tent leeg van stoelen en veel toeschouwers, maar muzikaal viel het optreden tegen: traag tempo, lang uitgesponnen, weinig blijvende indruk en minder overtuigende improvisaties op trompet. Eerder op de dag wisten Nduduzo Makhathini en Cécile McLorin Salvant de tent juist te vullen met sterkere sets.
De organisatie koos elke dag voor een Belgisch openingsproject, met Antwerpse hoogtepunten als Nabou Claerhout en Tutu Puoane. Beide acts toonden dat lokaal talent internationaal kan meekomen: Claerhout oogstte lof voor haar set, Puoane combineerde poëzie en songcraft die toegankelijk is voor een breed publiek — een act die volgens de recensie ook op grotere festivals als North Sea Jazz thuishoort.
Brasiliana kreeg extra aandacht. Marcos Valle bracht zijn charmante Braziliaanse repertoire op het nieuwe, kioskvormige Birdland-podium en kreeg het publiek gemakkelijk mee. Ook internationale artiesten als Fred Hersch, Cécile McLorin Salvant en Sullivan Fortner gaven soms een Braziliaanse draai aan nummers, wat de programmering kleedde met zonnige ritmes en herkenbare songs.
Een sterk thema was de generatiekloof die in positieve zin werd overbrugd: Jazz Middelheim blijft kindvriendelijk en liet zien dat jonge gezinnen en oudere liefhebbers moeiteloos samenkomen. Dat bleek ook tijdens afsluitende dj-sets waar tieners en zeventigers zij aan zij dansten. Tegelijkertijd viel op dat cross-genre experimenten vaak van oudere musici kwamen (bijvoorbeeld de tachtiger Billy Cobham), terwijl veel jonge spelers juist teruggrijpen naar intense, pure jazz in de traditie van de jaren zestig. Die benadering werd gebruikt om maatschappelijk geladen thema’s en spiritualiteit te verkennen, niet louter als entertainment.
Immanuel Wilkins (28) schitterde als een uitdagende, soms woeste headliner; zijn set toonde waarom jonge talenten stevig hun plek opeisen. De sax stond prominent centraal in meerdere memorabele optredens — van Ornella Noulet tot Chris Potter en Isaiah Collier. Bij Collier bleek zijn Coltrane-tribute ambitieus maar soms te licht in vergelijking met het monument waar het aan werd gemeten; zijn vertolkingen van klassiekers als ‘Naima’ misten overtuiging ten opzichte van Coltrane’s legendarische opnames. Later verraste Collier positief als gast bij Theon Cross, samen met gitarist Nikos Ziarkas, wat voor velen een van de mooiste momenten was.
Het Birdland-podium bood een mix: enkele gewaagde, energieke concerten maar ook veel sets die zich beproefden als prettige achtergrondmuziek — ideaal om even bij te komen na intensere shows. Het Buena Vista Orchestra trok veel publiek en gaf een feestelijke afsluiting, ook al ontbrak de authenticiteit van het origineel; liefhebbers van de klassieke Son Cubano kunnen terecht bij aanstaande shows zoals die van Eliades Ochoa.
De slotavond illustreerde de festivalgeest: waar het aanvankelijk stil leek te worden, wisten DJ Tereza en een groeiende groep dansers het terrein tot laat te vullen, met muzikanten die mee kwamen feesten en de sfeer lieten oplaaien. Conclusie: Jazz Middelheim bewees dat het concept werkt — scherpe programmering, sterke lokale inbreng, internationale namen en een publiek dat generaties verbindt — en bevestigt de festivalwaarde in de huidige jazzkalender.